Xem xét của kiểm toán viên về tính tuân thủ pháp luật

07. ISA 250 v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}

Xem xét của kiểm toán viên về tính tuân thủ pháp luật và các quy định

  1. Trong quá trình tìm hiểu về đơn vị được kiểm toán và môi trường của đơn vị theo Chuẩn mực kiểm toán quốc tế số 315,[4] kiểm toán viên phải thu thập những hiểu biết chung về:
  • Khuôn khổ pháp luật và các quy định áp dụng cho đơn vị được kiểm toán cũng như ngành nghề và lĩnh vực mà đơn vị hoạt động; và

(b)     Đơn vị tuân thủ khuôn khổ pháp luật và các quy định như thế nào (Tham chiếu: Đoạn A7).

  1. Kiểm toán viên phải thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp về việc tuân thủ các luật và quy định thường được coi là có ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định các số liệu và thuyết minh trọng yếu trong báo cáo tài chính (Tham chiếu: Đoạn A8).
  2. Kiểm toán viên phải thực hiện những thủ tục kiểm toán sau để xác định các hành vi không tuân thủ các luật và quy định khác có thể ảnh hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính (Tham chiếu: Đoạn A9-A10):
  • Phỏng vấn Ban Giám đốc hoặc/và Ban quản trị để xem đơn vị có tuân thủ các luật và quy định đó hay không;
  • Kiểm tra các văn bản, tài liệu trao đổi giữa đơn vị được kiểm toán với các cơ quan cấp phép hoặc cơ quan quản lý Nhà nước.
    1. Trong suốt cuộc kiểm toán, kiểm toán viên phải luôn duy trì sự cảnh giác đối với khả năng các thủ tục kiểm toán khác được thực hiện có thể dẫn tới phát hiện hay nghi ngờ về hành vi không tuân thủ pháp luật và các quy định (Tham chiếu: Đoạn A11).
    2. Kiểm toán viên phải yêu cầu Ban Giám đốc và Ban quản trị, nếu cần, cung cấp giải trình bằng văn bản về việc đơn vị đã thông báo cho kiểm toán viên về toàn bộ hành vi không tuân thủ, hoặc nghi ngờ không tuân thủ pháp luật và các quy định mà đơn vị đã biết và cần xem xét ảnh hưởng trong quá trình lập báo cáo tài chính (Tham chiếu: Đoạn A12).
    3. Trong trường hợp không phát hiện hoặc không nghi ngờ về hành vi không tuân thủ, kiểm toán viên không cần thực hiện những thủ tục kiểm toán liên quan đến việc tuân thủ pháp luật và các quy định của đơn vị, ngoài những thủ tục quy định tại đoạn 12-16.

Các thủ tục kiểm toán khi phát hiện hoặc nghi ngờ có hành vi không tuân thủ

  1. Nếu kiểm toán viên nhận biết được thông tin liên quan đến hành vi không tuân thủ hoặc nghi ngờ không tuân thủ pháp luật và các quy định, kiểm toán viên phải (Tham chiếu: Đoạn A13):
  • Tìm hiểu biết về bản chất của hành vi và hoàn cảnh xuất hiện hành vi; và
  • Thu thập thông tin bổ sung để đánh giá ảnh hưởng có thể có đối với báo cáo tài chính (Tham chiếu: Đoạn A14).
    1. Nếu kiểm toán viên nghi ngờ có hành vi không tuân thủ, kiểm toán viên phải thảo luận vấn đề này với Ban Giám đốc và Ban quản trị đơn vị được kiểm toán, nếu cần. Nếu Ban Giám đốc hoặc Ban quản trị đơn vị không cung cấp được đầy đủ thông tin chứng minh rằng đơn vị tuân thủ pháp luật và các quy định và theo xét đoán của kiểm toán viên, ảnh hưởng của việc nghi ngờ có hành vi không tuân thủ pháp luật đối với báo cáo tài chính là trọng yếu, kiểm toán viên phải cân nhắc sự cần thiết của việc tham khảo ý kiến chuyên gia tư vấn pháp luật (Tham chiếu: Đoạn A15-A16).
    2. Nếu không thể thu thập được đầy đủ thông tin về việc nghi ngờ có hành vi không tuân thủ, kiểm toán viên phải đánh giá ảnh hưởng của việc không có đầy đủ bằng chứng thích hợp đối với ý kiến kiểm toán.
    3. Kiểm toán viên phải đánh giá ảnh hưởng của những hành vi không tuân thủ đối với những khía cạnh khác của cuộc kiểm toán, bao gồm việc đánh giá rủi ro của kiểm toán viên và độ tin cậy của các giải trình bằng văn bản và có hành động phù hợp (Tham chiếu: Đoạn A17-A18).

Báo cáo về việc phát hiện hoặc nghi ngờ có hành vi không tuân thủ

Tax-consulting-services 2

Báo cáo với Ban quản trị đơn vị về hành vi không tuân thủ  

  1. Kiểm toán viên phải thông báo với Ban quản trị những vấn đề liên quan đến hành vi không tuân thủ pháp luật và các quy định mà kiểm toán viên nhận thấy trong quá trình kiểm toán, trừ khi các vấn đề đó rõ ràng là không đáng kể. Kiểm toán viên không cần thực hiện điều này nếu toàn bộ thành viên Ban quản trị đều tham gia vào việc quản lý đơn vị, và do đó đã biết được những vấn đề liên quan đến việc phát hiện hoặc nghi ngờ có hành vi không tuân thủ được kiểm toán viên thông báo.[5]
  2. Nếu kiểm toán viên đánh giá những hành vi không tuân thủ đã nêu tại đoạn 22 là do cố ý và trọng yếu, kiểm toán viên phải thông báo vấn đề này cho Ban quản trị ngay khi có thể.
  3. Nếu kiểm toán viên nghi ngờ rằng Ban Giám đốc hoặc Ban quản trị có liên quan đến hành vi không tuân thủ, kiểm toán viên phải thông báo vấn đề này cho cấp cao hơn trong đơn vị, nếu có, như ủy ban kiểm toán hoặc ban kiểm soát. Khi không có cấp cao hơn hoặc nếu kiểm toán viên tin rằng việc thông báo có thể không có tác dụng hoặc không chắc chắn phải báo cáo cho ai, kiểm toán viên cần cân nhắc sự cần thiết phải tham khảo ý kiến chuyên gia tư vấn pháp luật.

Báo cáo về hành vi không tuân thủ trong Báo cáo kiểm toán về Báo cáo tài chính

  1. Nếu kiểm toán viên kết luận rằng hành vi không tuân thủ có ảnh hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính nhưng không được phản ánh đúng trong báo cáo tài chính thì theo Chuẩn mực kiểm toán quốc tế số 705, kiểm toán viên phải đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ hoặc ý kiến trái ngược về báo cáo tài chính.[6]
  2. Nếu Ban Giám đốc hoặc Ban quản trị ngăn cản kiểm toán viên thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp để đánh giá xem liệu đã có, hoặc có thể có, hành vi không tuân thủ ảnh hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính hay không, kiểm toán viên phải đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ hoặc từ chối đưa ra ý kiến về báo cáo tài chính do hạn chế phạm vi kiểm toán theo quy định tại Chuẩn mực kiểm toán quốc tế số 705.
  3. Nếu kiểm toán viên không thể xác định hành vi không tuân thủ xảy ra do hạn chế phạm vi kiểm toán xuất phát từ hoàn cảnh thực tế hay do Ban Giám đốc hoặc Ban quản trị đặt ra, kiểm toán viên phải đánh giá mức độ ảnh hưởng của vấn đề này đến ý kiến kiểm toán theo quy định tại Chuẩn mực kiểm toán quốc tế số 705.

Báo cáo về hành vi không tuân thủ cho cơ quan có thẩm quyền

  1. Nếu phát hiện có hành vi không tuân thủ pháp luật và các quy định, kiểm toán viên phải xác định liệu kiểm toán viên có trách nhiệm báo cáo những hành vi này cho các bên ngoài đơn vị được kiểm toán hay không (Tham chiếu: Đoạn A19-A20).