Trách nhiệm tuân thủ pháp luật và các quy định

07. ISA 250 v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}

Trách nhiệm tuân thủ pháp luật và các quy định (Tham chiếu: Đoạn 3-8)

  • Trách nhiệm của Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán, dưới sự giám sát của Ban quản trị đơn vị, là đảm bảo rằng các hoạt động của đơn vị được thực hiện theo pháp luật và các quy định. Pháp luật và các quy định có thể ảnh hưởng đến báo cáo tài chính của đơn vị theo nhiều cách khác nhau: ví dụ, phần lớn là trực tiếp ảnh hưởng đến các thuyết minh cụ thể trên báo cáo tài chính của đơn vị hoặc đưa ra khuôn khổ về lập và trình bày báo cáo tài chính. Pháp luật và các quy định này cũng có thể thiết lập các quyền và nghĩa vụ hợp pháp của đơn vị, trong đó, một số quyền và nghĩa vụ này được ghi nhận trong báo cáo tài chính của đơn vị. Đồng thời, pháp luật và các quy định cũng có thể quy định các hình thức xử phạt trong trường hợp không tuân thủ.
  • Một số chính sách và thủ tục dưới đây có thể giúp đơn vị ngăn ngừa, phát hiện hành vi không tuân thủ pháp luật và các quy định:
  • Nắm bắt kịp thời yêu cầu của pháp luật và các quy định, đồng thời đảm bảo rằng các thủ tục hoạt động được thiết kế để đáp ứng các yêu cầu đó;
  • Thiết lập và vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ thích hợp;
  • Xây dựng, công bố và thực hiện các quy tắc hành xử trong hoạt động của đơn vị;
  • Đảm bảo tất cả nhân viên của đơn vị đều được tập huấn và nắm rõ các quy tắc hành xử trong hoạt động của đơn vị;
  • Theo dõi việc tuân thủ các quy tắc hành xử trong hoạt động và có hình thức kỷ luật phù hợp đối với các trường hợp vi phạm;
  • Sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật để hỗ trợ việc nắm bắt các yêu cầu của pháp luật và các quy định;
  • Lưu trữ đầy đủ các văn bản pháp luật và các quy định quan trọng mà đơn vị phải tuân thủ trong lĩnh vực hoạt động của đơn vị và những tài liệu về các khiếu nại tranh chấp.

Đối với một số đơn vị lớn, các chính sách và thủ tục này có thể được bổ sung bằng cách giao trách nhiệm phù hợp cho:

  • Bộ phận kiểm toán nội bộ;
  • Ủy ban kiểm toán;
  • Bộ phận quản lý việc tuân thủ pháp luật.

Trách nhiệm của kiểm toán viên

  • Hành vi không tuân thủ pháp luật và các quy định của đơn vị có thể dẫn đến sai sót trọng yếu trong báo cáo tài chính. Việc phát hiện ra hành vi không tuân thủ, dù có trọng yếu hay không, có thể ảnh hưởng đến các khía cạnh khác của cuộc kiểm toán, như sự cân nhắc của kiểm toán viên về tính chính trực của Ban Giám đốc hoặc nhân viên đơn vị được kiểm toán.
  • Thông thường, một hành vi có được coi là không tuân thủ pháp luật và các quy định hay không là do chuyên gia pháp luật xác định chứ không phải do kiểm toán viên xác định bằng năng lực chuyên môn của mình. Tuy nhiên, kiến thức, kinh nghiệm và hiểu biết của kiểm toán viên về đơn vị được kiểm toán và lĩnh vực kinh doanh có thể là những cơ sở để giúp kiểm toán viên nhận diện một số hành động có thể là không tuân thủ pháp luật và các quy định.
  • Theo một số quy định của pháp luật, kiểm toán viên có thể phải báo cáo cụ thể về tính tuân thủ pháp luật và các quy định của đơn vị được kiểm toán như một phần của cuộc kiểm toán báo cáo tài chính. Trong trường hợp này, Chuẩn mực kiểm toán quốc tế số 700[8] và Chuẩn mực kiểm toán quốc tế số 800[9] quy định cách trình bày về trách nhiệm này trong báo cáo kiểm toán. Hơn nữa, nếu có các yêu cầu báo cáo đặc biệt theo pháp luật, kiểm toán viên có thể phải đưa vào kế hoạch kiểm toán các thủ tục kiểm tra thích hợp đối với việc tuân thủ pháp luật và các quy định.

Lưu ý khi kiểm toán các đơn vị trong lĩnh vực công

  • Trong lĩnh vực công, kiểm toán viên có thể có thêm trách nhiệm kiểm toán về tính tuân thủ pháp luật và các quy định liên quan đến kiểm toán báo cáo tài chính hoặc có thể mở rộng đến các mặt hoạt động khác của đơn vị.

Xem xét của kiểm toán viên về tính tuân thủ pháp luật và các quy định

Tìm hiểu về khuôn khổ pháp luật và quy định (Tham chiếu: Đoạn 12)

  • Để có được hiểu biết chung về khuôn khổ pháp luật và các quy định cũng như sự tuân thủ khuôn khổ đó của đơn vị được kiểm toán, kiểm toán viên có thể:
  • Sử dụng các kiến thức hiện có của kiểm toán viên liên quan đến lĩnh vực kinh doanh của đơn vị, các quy định và các yếu tố bên ngoài;
  • Cập nhật hiểu biết về pháp luật và các quy định có ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định các số liệu và thuyết minh trình bày trong báo cáo tài chính;
  • Trao đổi với Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán về các luật và quy định khác có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của đơn vị;
  • Trao đổi với Ban Giám đốc đơn vị về những chính sách và thủ tục của đơn vị liên quan đến việc tuân thủ pháp luật và các quy định; và
  • Trao đổi với Ban Giám đốc đơn vị về những chính sách hoặc thủ tục mà đơn vị đang áp dụng để phát hiện, đánh giá và giải quyết các khiếu nại tranh chấp.
  • vinasc-giay-phep-cho-nguoi-lao-dong

Pháp luật và các quy định có ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định các số liệu và thuyết minh trọng yếu trong báo cáo tài chính (Tham chiếu: Đoạn 13)

  • Một số luật và quy định phổ biến trong lĩnh vực hoạt động của đơn vị và có liên quan đến báo cáo tài chính của đơn vị (như đã nêu tại đoạn 6(a)). Các luật và quy định này liên quan tới các vấn đề như:
  • Hình thức và nội dung của báo cáo tài chính;
  • Các vấn đề báo cáo tài chính mang tính đặc thù của lĩnh vực hoạt động;
  • Hạch toán các giao dịch theo các hợp đồng với Chính phủ; hoặc
  • Trích trước hoặc ghi nhận các chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc chi phí lương hưu.

Một số điều khoản trong các luật và quy định đó có thể liên quan trực tiếp đến các cơ sở dẫn liệu nhất định trong báo cáo tài chính (ví dụ, tính đầy đủ của thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp), trong khi các điều khoản khác có thể liên quan trực tiếp đến tổng thể báo cáo tài chính (ví dụ, các báo cáo cần thiết để tạo thành một bộ báo cáo tài chính đầy đủ). Mục đích của quy định tại đoạn 13 là yêu cầu kiểm toán viên phải thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp liên quan đến việc xác định các số liệu và thuyết minh trong báo cáo tài chính theo các điều khoản có liên quan của các luật và quy định đó.

Hành vi không tuân thủ các điều khoản khác của các luật và quy định nói trên có thể dẫn đến các khoản phạt, kiện tụng, tranh chấp hoặc hậu quả khác cho đơn vị mà chi phí cho các vụ việc này có thể cần phải được phản ánh trong báo cáo tài chính, nhưng không được coi là có ảnh hưởng trực tiếp đối với báo cáo tài chính như đã nêu tại đoạn 6(a).

Thủ tục để xác định các hành vi không tuân thủ pháp luật và các quy định khác (Tham chiếu: Đoạn 14)

  • Kiểm toán viên cần đặc biệt lưu ý đến một số luật và quy định khác mà các luật và quy định này có ảnh hưởng lớn đến các hoạt động của đơn vị (như đã nêu tại đoạn 6(b)). Hành vi không tuân thủ pháp luật và các quy định có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của đơn vị có thể làm cho đơn vị ngừng hoạt động, hoặc gây nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị. Ví dụ, hành vi không tuân thủ các yêu cầu về giấy phép của đơn vị, hoặc không tuân thủ các yêu cầu khác để được thực hiện các hoạt động của đơn vị có thể gây ra ảnh hưởng nói trên (như việc không tuân thủ các quy định về vốn hoặc quy định về vốn hoặc đầu tư đối với một ngân hàng). Cũng có nhiều luật và quy định liên quan chủ yếu đến các mặt hoạt động của đơn vị mà thường không ảnh hưởng đến báo cáo tài chính và không được lưu trữ trong hệ thống thông tin liên quan đến báo cáo tài chính của đơn vị.
  • Do các luật và quy định khác có thể có ảnh hưởng khác nhau đến báo cáo tài chính, phụ thuộc vào đặc thù hoạt động của đơn vị, các thủ tục kiểm toán quy định tại đoạn 14 hướng kiểm toán viên tập trung vào các trường hợp không tuân thủ pháp luật và các quy định có thể gây ảnh hưởng trọng yếu đối với báo cáo tài chính.