Đóng Bảo hiểm xã hội theo quy định mới có thể ” kéo” doanh nghiệp vào thế khó

dich-vu-ke-toan-tron-goiĐóng BHXH theo quy định mới có thể “kéo” doanh nghiệp rơi vào thế khó

Tại hội thảo, các chuyên gia chia sẻ về những khó khăn, bất cập khi áp dụng việc đóng BHXH theo quy định mới.

Đó là một trong những bất cập về các vấn đề liên quan đến việc đóng bảo hiểm xã hội theo quy định mới được đề cập tại Hội thảo Luật Lao động và Luật BHXH – các quy định mới và ứng dụng thực tiễn từ 2016.

Người lao động có cơ hội tích lũy tài sản lâu dài

Theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội 2014 (BHXH), mức đóng BHXH sẽ thay đổi từ 1.1.2016 đến hết năm 2017. Việc đóng BHXH sẽ dựa trên mức lương và phụ cấp ghi trong hợp đồng. Từ 1.1.2018 trở đi, người lao động (NLĐ) đóng bảo hiểm dựa trên mức lương, phụ cấp và nhiều khoản bổ sung khác ghi trong hợp đồng lao động (HĐLĐ). NLĐ sẽ đóng 8% và doanh nghiệp sẽ đóng 18%, chiếm 26% lương hàng tháng.

Ông Trần Đình Liêu, Trưởng ban thu BHXH Việt Nam khẳng định: “NLĐ sẽ có cơ hội tích lũy tài sản lâu dài và nhận được nhiều lương hưu hơn so với hiện tại. Ông dẫn chứng, so với nhiều quốc gia khác trên thế giới, độ tuổi nghỉ hưu trung bình của người Việt thấp, chỉ khoảng 54,2 (bình quân 55,6 với nam và 52, 6 với nữ, còn thế giới là 60-62). Bên cạnh đó, với mỗi năm đóng BHXH, lao động nữ nhận được bình quân 3% lương hưu còn lao động nam được 2,5%”.

Theo ông Trần Đình Liêu, một trong những nguyên nhân khiến quỹ lương hưu mất cân đối là tình trạng nghỉ hưu sớm và chính sách hưởng lương hưu một lần. Ông khẳng định, cách tính mới này đảm bảo nguyên tắc đóng nhiều hưởng nhiều, đóng ít hưởng ít, bình ổn quỹ lương hưu, giúp đảm bảo tương lai lâu dài cho người lao động.

Tuy nhiên, ông Liêu cho rằng việc đóng BHXH theo quy định mới sẽ khiến nhiều doanh nghiệp Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn. Đó là chủ doanh nghiệp hoặc Giám đốc/Trưởng phòng nhân sư, cán bộ tiền lương/chế độ chính sách phải đau đầu trong việc hiểu rõ những điều chỉnh trong Luật BHXH sửa đổi. Mặt khác, mặc dù doanh nghiệp đã hiểu nhưng vẫn chưa biết cách áp dụng vào thực tiễn, vẫn phải loay hoay tìm cách dung hòa quyền lợi của cả doanh nghiệp và NLĐ. Hai vấn đề này sẽ “kéo” doanh nghiệp vào rất nhiều tình huống khó xử khi đất nước ngày càng mở cửa và hội nhập.

Chỉ 30% doanh nghiệp có thang lương, bảng lương

Tại hội thảo, TS. Nguyễn Xuân Thu – Chuyên gia tư vấn cao cấp Luật Lao động và Luật BHXH, Phó Giám đốc Học viện Tư pháp – Bộ Tư pháp nhấn mạnh một số bất cập khác ảnh hưởng đến việc đóng BHXH theo quy định mới.

Theo quy định của pháp luật, doanh nghiệp nào cũng phải xây dựng thang lương, bảng lương mới được tham gia BHXH nhưng TS. Nguyễn Xuân Thu cho biết: “điều đáng buồn là hiện nay theo thống kê chỉ có 30% doanh nghiệp có thang lương, bảng lương gửi ra cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký. Nếu làm đúng quy định, 70% doanh nghiệp còn lại sẽ không được tham gia BHXH nhưng trên thực tế, đất không chịu trời, trời không chịu đất cho nên bên bảo hiểm chỉ cần “thu được tiền là vui lắm rồi”. Không đáp ứng được nguyên tắc này thì vẫn phải tìm cách để thu tiền”.

Cũng theo TS. Nguyễn Xuân Thu, với những đối tượng không tham gia BHXH, ngoài lương tháng tháng doanh nghiệp phải trả cho NLĐ số tiền tương ứng với mức bảo hiểm phải đóng theo đúng quy định của pháp luật. Ví dụ BHXH bắt buộc doanh nghiệp phải đóng cho NLĐ là 18%, nếu NLĐ không tham gia BHXH thì doanh nghiệp phải trả 18% cho NLĐ”.

Tuy nhiên, TS. Nguyễn Xuân Thu cho hay, bất cập là từ trước đến nay, đa số các doanh nghiệp không trả nhưng che đậy bằng cách ghi luôn vào mức lương là “đã trả rồi”. “Sắp tới đây nếu BHXH Việt Nam làm nghiêm túc, doanh nghiệp có thể sẽ không được làm như thế này nữa. Đặc biệt với người lương thấp, nếu phân định rạch ròi tiền lương và tiền BHXH tương ứng mà NLĐ không tham gia thì phần còn lại sẽ thấp hơn lương tối thiểu vùng, như thế là vi phạm quy định của pháp luật”, TS. Nguyễn Xuân Thu chia sẻ.

TS. Thu cho biết thêm, sắp tới đây BHXH Việt Nam có thêm một chức năng vô cùng quan trọng, mà nếu doanh nghiệp nào làm ăn nghiêm túc, doanh nghiệp đó sẽ vui mừng đón nhận, đó là chức năng thanh tra và xử phạt vi phạm pháp luật về đóng BHXH. Đây là chức năng hoàn toàn mới của BHXH Việt Nam.